Tuyển thợ nail ở Mỹ: đăng tin, thử tay nghề, nhận việc và giữ thợ giỏi

Tuyển thợ nail ở Mỹ bây giờ khó hơn nhiều so với mười năm trước. Thợ giỏi có nhiều lựa chọn: họ so sánh cách ăn chia, tiệm có khách đều hay không, chia turn có công bằng không, tiệm có sạch và thoáng không, chủ tiệm đối xử ra sao. Tiệm tuyển vội, tuyển cho có người thì vài tháng lại phải tuyển tiếp, mỗi lần thợ nghỉ là mất theo một ít khách quen. Tiệm tuyển có quy trình rõ ràng thì dần dần có một đội thợ mà khách gọi tên từng người.

Bài này đi qua mười bước, từ xác định cần thợ như thế nào đến tuần đầu thợ đi làm: viết tin tuyển thợ, tìm thợ ở đâu, kiểm tra giấy phép, thử tay nghề, câu hỏi nên hỏi và không nên hỏi, giấy tờ khi nhận thợ, và những thói quen giúp giữ thợ giỏi. Luật lao động mỗi bang khác nhau, nên những điểm về lương, thuế và giấy tờ cần hỏi lại kế toán hoặc luật sư ở bang của tiệm. Tiệm ở Canada áp dụng luật của tỉnh bang mình.

Bước 1: Xác định tiệm cần thợ như thế nào

Trước khi đăng tin, ghi ra giấy tiệm cần người như thế nào. Tiệm cần thợ chân tay nước làm cuối tuần và tiệm cần thợ vẽ móng giỏi gel và structured gel là hai người hoàn toàn khác nhau. Tin tuyển viết chung chung thì không thu hút được ai.

• Dịch vụ: chân tay nước, bột, gel, dip, structured gel, gel-X, vẽ móng, waxing.
• Kinh nghiệm: thợ mới ra trường được tiệm kèm, hay thợ có tay nghề và có hình móng đã làm.
• Giờ làm: ngày nào, mấy giờ, có làm thứ Bảy, Chủ nhật và buổi tối không, toàn thời gian hay bán thời gian.
• Ngôn ngữ: khách của tiệm nói tiếng gì, thợ cần nói tiếng Anh tới mức nào.
• Việc thêm: chụp hình móng cho trang mạng của tiệm, phụ quầy, kèm thợ mới.

Bước 2: Quyết định cách trả lương và cách phân loại thợ

Câu đầu tiên thợ hỏi luôn là ăn chia thế nào, nên phải quyết định trước khi đăng tin. Các cách phổ biến gồm ăn chia theo phần trăm doanh thu dịch vụ, lương giờ cộng phần trăm, bao lương mỗi ngày và trả phần trăm khi vượt mức bao, hoặc cho thuê ghế. Mỗi cách có hệ quả pháp lý riêng.

Thợ là nhân viên thì phải được trả ít nhất lương tối thiểu cho mọi giờ làm và tiền làm thêm giờ khi luật yêu cầu. Gọi thợ là "thầu độc lập" mà tiệm vẫn quyết định giờ làm, giá dịch vụ và cách làm thì thợ vẫn có thể bị coi là nhân viên. Bài lương thợ nail giải thích các cách trả lương và những điểm luật cần biết.

Nói rõ luôn chuyện tip, tiền sản phẩm và cách chia turn. Thợ bỏ tiệm vì luật lệ không rõ ràng cũng nhiều như vì ăn chia thấp. Bài chia tip cho thợ nail có bảy nguyên tắc chia tip rõ ràng, đúng luật.

Bước 3: Viết tin tuyển thợ nail thu hút đúng người

Tin tuyển thợ tốt là tin "bán" được tiệm của mình, không chỉ liệt kê yêu cầu. Nên có:

• Về tiệm: tên tiệm, thành phố, khu khách, không khí trong tiệm, điều gì làm tiệm là chỗ làm tốt.
• Về công việc: dịch vụ cần làm, giờ làm, kinh nghiệm cần có.
• Về lương: cách ăn chia và khoảng thu nhập. Một số bang và thành phố, như Colorado, California, Washington và New York, bắt buộc nhiều chủ tiệm ghi khoảng lương trong tin tuyển dụng, nên hỏi luật nơi tiệm hoạt động.
• Tiệm có gì cho thợ: khách đều nhờ booking online và quảng cáo, chia turn công bằng, bàn có hút bụi, sản phẩm tốt, được học thêm kỹ thuật mới.
• Cách liên lạc: số điện thoại, nhắn tin, email hoặc một mẫu đơn ngắn trên website.

Tránh những chữ cho thấy tiệm ưu tiên tuổi, giới tính hay nguồn gốc, như "cần thợ nữ trẻ" hoặc "chỉ nhận người Việt". Ở Mỹ, những câu như vậy có thể bị coi là phân biệt đối xử. Mô tả công việc và tay nghề cần có là đủ.

Bước 4: Tìm thợ ở đâu

Thợ có kinh nghiệm thường tìm việc qua người quen, nên bắt đầu từ đó rồi mở rộng dần:

• Thợ đang làm trong tiệm: nhờ giới thiệu bạn bè, có thể thưởng một khoản khi người được giới thiệu làm đủ một thời gian nhất định.
• Trường dạy nail: trường nào cũng có học viên sắp ra trường cần chỗ làm, và thợ mới dễ học theo tiêu chuẩn của tiệm.
• Nhóm Facebook và báo cộng đồng: nhiều thợ người Việt vẫn tìm việc qua các nhóm tìm thợ, tìm tiệm và mục rao vặt của báo Việt ở từng vùng.
• Instagram và TikTok: tìm hashtag vẽ móng ở thành phố của mình để thấy những thợ có phong cách hợp với tiệm.
• Trang tuyển dụng chung: tiếp cận được thợ không nói tiếng Việt, thợ ở nơi khác dọn tới.
• Website và Google Business Profile của tiệm: một trang "Tuyển thợ" trên website và một bài post trên Google Business Profile đến được những người đã biết tiệm.
• Ngay tại tiệm: banner hoặc decal dán kính "Now hiring" có QR code dẫn tới mẫu đơn ngắn. Bài QR code cho tiệm hướng dẫn cách làm QR code quét được và đo được.

Bước 5: Lọc hồ sơ và kiểm tra giấy phép

Trước khi hẹn thợ tới thử tay nghề, gọi điện hoặc gọi video ngắn để hỏi những điều cơ bản: làm được dịch vụ gì, giờ nào làm được, mong muốn ăn chia thế nào, khi nào bắt đầu được. Xin xem hình móng thợ làm gần đây hoặc trang Instagram của thợ.

Sau đó kiểm tra giấy phép. Hội đồng cấp phép của hầu hết các bang có trang tra cứu trên mạng, nhập tên là thấy giấy phép còn hiệu lực hay không, thuộc loại nào (nail technician, manicurist, cosmetologist…). Không bao giờ để người chưa có giấy phép làm cho khách, kể cả "làm thử vài ngày": tiền phạt và rủi ro rơi vào cả tiệm lẫn thợ. Bài giấy phép tiệm nail giải thích các loại giấy phép của thợ và của tiệm.

Bước 6: Thử tay nghề, có trả công

Cho thợ làm thử là cách duy nhất để thấy điều hồ sơ không cho thấy: tốc độ, độ đẹp, thói quen vệ sinh và cách nói chuyện với khách. Chuẩn bị kỹ:

• Chọn dịch vụ đúng vị trí cần tuyển, ví dụ một bộ gel tay và một bộ bột, hoặc một lần làm chân cho thợ chuyên chân.
• Làm trên người mẫu hoặc người trong tiệm đồng ý, không làm trên khách trả tiền đang mong chất lượng như mọi lần.
• Trả công cho thời gian thử. Nếu người thử thật sự làm việc, nhất là làm cho khách, thời gian đó có thể bị coi là giờ làm theo luật lương. Trả công đàng hoàng cũng là cách tôn trọng thợ.
• Quan sát từ đầu đến cuối: rửa tay, làm sạch và khử trùng dụng cụ trước khi làm, dùng dũa mới, cách giữ da cho khách, cách trả lời câu hỏi của khách, dọn bàn sau khi làm.
• Bấm giờ để so với thời gian ghi trên bảng dịch vụ của tiệm.

Chấm mọi người thử theo cùng một bảng điểm để công bằng.

Bước 7: Hỏi những câu cho thấy cách làm việc

Câu hỏi hay giúp biết thợ làm việc thế nào và có hợp với tiệm không:

1. Anh chị thích làm dịch vụ nào nhất, muốn học thêm gì?
2. Anh chị làm sạch và khử trùng dụng cụ giữa hai khách thế nào?
3. Kể một lần khách không vừa ý bộ móng. Anh chị đã làm gì?
4. Khách muốn kiểu móng mà anh chị nghĩ sẽ không bền, anh chị nói sao?
5. Một bộ gel tay của anh chị mất bao lâu, từ lúc chào khách tới lúc dọn bàn?
6. Vì sao anh chị nghỉ tiệm cũ?
7. Anh chị có ngại chụp hình móng để tiệm đăng lên mạng không?
8. Giờ làm nào hợp với anh chị nhất?
9. Anh chị mong gì ở chủ tiệm?
10. Hai năm tới anh chị muốn tay nghề tới đâu?

Có những câu không nên hỏi trước khi nhận người, vì có thể bị coi là phân biệt đối xử dù mình không có ý đó: tuổi, có chồng chưa, có bầu hay định có con, tôn giáo, gốc gác, quốc tịch, bệnh tật hay khuyết tật. Thay vào đó, hỏi thợ có làm được giờ giấc tiệm cần và công việc tiệm cần không. Ủy ban Cơ hội Việc làm Bình đẳng (EEOC) giải thích các giới hạn này trong trang về những cách tuyển dụng bị cấm.

Bước 8: Viết thư nhận việc rõ ràng

Một trang giấy ghi rõ mọi thứ tránh được hiểu lầm, mà hiểu lầm chính là lý do thợ giỏi bỏ đi. Nên ghi:

• Vị trí, ngày bắt đầu, giờ làm.
• Cách ăn chia hoặc lương, cách tính, ngày trả.
• Tip được ghi và trả thế nào.
• Tiệm lo sản phẩm, dụng cụ gì, thợ có phải trả tiền gì không.
• Cách chia turn khách walk-in và khách gọi tên thợ; bài chia turn thợ nail có các cách chia công bằng.
• Quy định về đi trễ, nghỉ phép, làm lại móng cho khách.
• Thời gian thử việc, nếu có.

Tránh điều khoản cấm thợ làm cho tiệm khác trong phạm vi rộng sau khi nghỉ; nhiều bang hạn chế hoặc cấm loại điều khoản này. Điều khoản giữ bí mật danh sách khách hợp lý hơn, nhưng nên hỏi luật sư trước khi dùng.

Bước 9: Làm giấy tờ khi nhận thợ

Với thợ là nhân viên, những bước chính theo luật liên bang gồm: mẫu I-9 để xác minh danh tính và quyền làm việc, làm sau khi thợ đã nhận việc, phần của chủ phải xong trong vòng ba ngày làm việc kể từ ngày đầu thợ đi làm; mẫu W-4 để khấu trừ thuế liên bang; mẫu khấu trừ thuế của bang và báo cáo nhân viên mới cho bang.

Sở Di trú USCIS hướng dẫn trên trang mẫu I-9. Sau đó đưa thợ vào bảng lương, bảo hiểm tai nạn lao động và các phúc lợi nếu có. Với thợ thật sự là thầu độc lập, lấy mẫu W-9 và gửi 1099 cuối năm, nhưng chỉ khi quan hệ làm việc thật sự đúng tiêu chuẩn thầu độc lập. Giữ bản sao giấy phép của từng thợ và ghi ngày hết hạn.

Không đòi xem giấy tờ cư trú trước khi nhận người, và không đòi thêm giấy tờ ngoài những gì mẫu I-9 cho phép thợ tự chọn; làm khác đi có thể vi phạm luật chống phân biệt đối xử.

Bước 10: Tuần đầu đi làm

Tuần đầu quyết định thợ mới thấy được chào đón hay bắt đầu tìm chỗ khác. Lên kế hoạch:

• Ngày đầu: đi một vòng tiệm, giới thiệu mọi người, chỗ để đồ, chỗ nghỉ, chỗ để hàng, cách chấm giờ.
• Vệ sinh: đi qua quy trình vệ sinh dụng cụ nail của tiệm và xem thợ làm.
• Bảng giá: tên dịch vụ, mỗi dịch vụ gồm những gì, dịch vụ thêm, cách nói giá với khách.
• Hệ thống: đặt lịch, check-in, máy POS, cách ghi tip.
• Chia turn: khách walk-in và khách gọi tên được chia thế nào.
• Hình ảnh: cách chụp móng đẹp để tiệm đăng lên trang mạng.

Cuối tuần đầu và cuối tháng đầu, ngồi nói chuyện với thợ: cái gì ổn, cái gì chưa rõ. Sửa chuyện nhỏ trước khi thành chuyện lớn.

Thợ mới ra trường hay thợ có tay nghề?

Cả hai đều có thể là lựa chọn đúng, tuỳ tiệm đang cần gì.

	Thợ mới ra trường	Thợ có tay nghề
Tốc độ	Chậm lúc đầu	Thường nhanh và đều tay
Thói quen	Học tiêu chuẩn của tiệm từ đầu	Có thể mang thói quen tốt hoặc xấu từ tiệm cũ
Khách	Chưa có khách riêng	Có thể có khách quen đi theo
Mong muốn về lương	Thấp hơn lúc đầu	Cao hơn, nhất là khi có khách riêng
Cần kèm	Nhiều	Ít, chủ yếu là hệ thống và quy định của tiệm

Nhiều tiệm tuyển cả hai: thợ giỏi để kịp khách, thợ mới được một thợ lâu năm kèm, và thợ kèm được thưởng thêm cho việc đó.

Dấu hiệu cần cẩn thận khi tuyển

• Không có giấy phép, giấy phép hết hạn hoặc ngại đưa giấy phép.
• Bỏ bước vệ sinh khi làm thử, như dùng lại dũa hoặc không khử trùng dụng cụ.
• Chê hết mọi tiệm cũ và mọi người từng làm chung.
• Đòi trả tiền mặt hết hoặc không muốn làm giấy tờ.
• Hứa sẽ mang theo rất nhiều khách mà không có gì cho thấy.
• Nói chuyện khó chịu với người mẫu hoặc người ở quầy khi làm thử.

Một dấu hiệu chưa chắc là lý do để từ chối, nhưng nên hỏi thẳng và nghe câu trả lời.

Khi nào nên bắt đầu tuyển thợ nail?

Đừng đợi tới khi thợ nghỉ hoặc mùa đông khách mới tuyển. Tìm và kèm thợ mất vài tuần, nên bắt đầu tuyển trước những mùa cần thêm người sáu đến tám tuần: mùa prom, mùa hè làm chân, mùa lễ cuối năm. Tiệm mới mở nên tuyển trước ngày grand opening khoảng hai tháng; bài cách mở tiệm nail có danh sách việc cần làm trước grand opening. Giữ lại danh sách vài người tốt đã gặp mà chưa nhận được; khi có ghế trống, gọi họ trước thay vì bắt đầu lại từ đầu.

Giữ thợ giỏi ở lại

Tuyển thợ tốn kém, giữ thợ rẻ hơn nhiều. Thợ ở lại nơi họ kiếm được tiền, được tôn trọng và thấy có tương lai:

• Khách đều. Lịch kín là cách giữ thợ tốt nhất. Booking online, Google Business Profile mạnh và trang mạng có bài đều đặn giúp ghế luôn có khách; Social Marketing của Dreamer giúp tiệm có thêm khách mới mỗi tuần.
• Chia turn công bằng, lương minh bạch. Tranh cãi về turn và ăn chia là lý do số một thợ bỏ đi.
• Chỗ làm sạch và an toàn. Thông gió tốt, sản phẩm tốt, bàn có hút bụi cho thấy chủ tiệm lo cho sức khoẻ thợ; bài thông gió tiệm nail giải thích cách làm.
• Được học thêm. Kỹ thuật mới, bậc thợ lâu năm với giá cao hơn, cơ hội kèm thợ mới.
• Được ghi nhận. Đăng hình móng của thợ lên trang mạng có ghi tên, cảm ơn khi khách khen.
• Tôn trọng thời gian. Báo lịch làm trước, trả lương đúng hẹn, lần nào cũng vậy.

Những sai lầm hay gặp khi tuyển thợ nail

• Nhận người đầu tiên tới vì tuần này tiệm đang đông.
• Không kiểm tra giấy phép.
• Cho làm thử không trả công trên khách trả tiền.
• Hứa ăn chia mập mờ, rồi đổi sau khi thợ đã vào làm.
• Phân loại sai nhân viên thành thầu độc lập.
• Không kèm, để thợ mới tự đoán tiêu chuẩn của tiệm.
• Thiên vị khi chia turn và chia khách gọi tên.

Dreamer giúp gì cho việc tuyển thợ?

Dreamer giúp tiệm thu hút thợ giống như thu hút khách. Chúng tôi thiết kế bài "Now hiring" cho trang mạng và Google Business Profile của tiệm, làm trang tuyển thợ có mẫu đơn ngắn trên website, và in banner, decal dán kính, flyer có QR code để thợ nộp đơn qua dịch vụ thiết kế và in ấn. Tiệm trông đông khách và chuyên nghiệp trên mạng cũng là tiệm thợ giỏi muốn tới làm.

Câu hỏi thường gặp

Tuyển thợ nail ở đâu hiệu quả nhất?

Thợ đang làm trong tiệm giới thiệu thường là nguồn tốt nhất. Trường dạy nail, nhóm cộng đồng, Instagram và trang tuyển dụng giúp mở rộng thêm.

Có phải trả công cho thợ làm thử không?

Nên trả. Nếu người thử thật sự làm việc, thời gian đó có thể bị coi là giờ làm theo luật lương, và trả công đàng hoàng cũng tạo ấn tượng tốt.

Có thể nhận thợ theo dạng 1099 không?

Chỉ khi quan hệ làm việc thật sự đúng tiêu chuẩn thầu độc lập. Nếu tiệm quyết định giờ làm, giá dịch vụ và cách làm, thợ nhiều khả năng là nhân viên.

Cần kiểm tra gì trước khi thợ bắt đầu làm?

Giấy phép còn hiệu lực và đúng loại, mẫu I-9 và giấy tờ thuế với nhân viên, và thư nhận việc có ghi rõ lương và quy định.

Không nên hỏi gì khi phỏng vấn thợ?

Tuổi, hôn nhân, có bầu, con cái, tôn giáo, gốc gác, quốc tịch, bệnh tật và khuyết tật. Tập trung vào tay nghề, giờ giấc và cách làm việc.

Làm sao giữ thợ giỏi không bỏ đi?

Giữ lịch của thợ luôn có khách, trả lương minh bạch và đúng hẹn, chia turn công bằng, chỗ làm sạch và an toàn, và cho thợ có đường phát triển.

Tuyển thợ nail tốt là coi việc tuyển như mọi phần khác của kinh doanh: biết rõ mình cần ai, ăn chia rõ ràng và công bằng, kiểm tra giấy phép và tay nghề, hỏi đúng câu, ghi mọi thứ ra giấy và kèm thợ tử tế từ ngày đầu. Làm được vậy, cộng với giữ cho tiệm luôn có khách, thợ giỏi sẽ muốn tới làm và ở lại lâu.